Avrupa Parlamentosu, 17 Haziran’da Gürcistan’a ilişkin eleştirel bir karar kabul ederek, AB ve üye devletlerini Bidzina İvanişvili ve Gürcü Rüyası’nın diğer üst düzey liderlerine hedefli kişisel yaptırımlar uygulamaya çağırdı. Karar metninde ayrıca, parlamentonun Gürcistan’ın tartışmalı yasama organı ve yetkililerinin meşruiyetini tanımadığı bir kez daha vurgulanmakta ve Tiflis’in, Avrupa Parlamentosu milletvekillerinin “Avrupa karşıtı bir gidişat” olarak nitelendirdiği durumu tersine çevirmek için adımlar atmamış olmasından duyulan üzüntü dile getirilmektedir.

Karar, Avrupa Halk Partisi üyesi Litvanyalı Avrupa Parlamentosu Milletvekili Rasa Juknevičienė tarafından hazırlandı. Karar, ilk olarak Şubat ayında tartışıldı, Mayıs ayında Dışişleri Komisyonu tarafından onaylandı ve Strazburg’da 436 lehte, 145 aleyhte ve 47 çekimser oyla kabul edildi.

Yaptırımlar, medya ve kurumsal hedefler

Belge, Imedi TV, PosTV ve Rustavi 2 gibi Gürcü Rüyası ile bağlantılı yayın kuruluşlarını şiddetle kınayarak, bu kuruluşları AB aleyhine sistematik dezenformasyon ve düşmanca propaganda yaymakla suçluyor. Avrupa Parlamentosu milletvekilleri, AB kurumlarını Birleşik Krallık’ın örneğini izlemeye — Londra, bu yayın kuruluşlarından ikisine zaten yaptırım uygulamıştır — ve bu tür kampanyaları organize eden ve finanse eden kişi ve kuruluşlara karşı, AB Küresel İnsan Hakları Yaptırımları rejimi kapsamında da dahil olmak üzere, orantılı kısıtlayıcı tedbirler almaya çağırıyor.

Karar ayrıca, Gürcistan Ulusal İletişim Komisyonu ve Gürcistan Kamu Yayın Kurumu’nun üyeleri ile yönetimine yaptırım uygulanmasını talep etmektedir. Karar, AB kurumlarından adı geçen medya kuruluşlarının akreditasyonlarını gözden geçirmelerini istemektedir.

Avrupa Parlamentosu milletvekilleri, Sovyet işgali konusunda akademik araştırma ve kamuoyunda farkındalığın yetersiz olmasının, Rusya’nın Gürcistan’ın Avrupa-Atlantik hedeflerini baltalamak için istismar ettiği tarihsel manipülasyona yol açtığını belirten Avrupa Muhafazakarlar ve Reformistler Grubu’nun sunduğu bir değişiklik önergesini kabul etti. Gürcü vatandaşlarına yönelik yaptırımlara karşı çıkan Egemen Uluslar Avrupası Grubu’nun değişiklik önergeleri ise reddedildi.

Demokraside gerileme ve seçim anlaşmazlıkları

Kararda, Gürcistan’da demokrasi, insan hakları ve hukukun üstünlüğünün “Gürcistan Rüyası” yönetimi altında kötüye gitmeye devam ettiği belirtilmektedir. Kararda, Avrupa Parlamentosu milletvekillerinin Rusya’nın hibrit taktiklerini yansıttığını ifade ettikleri baskı, dezenformasyon ve siyasi taciz örneklerine değinilmekte ve Avrupa’ya yönelik demokratik bir gelecek arayan Gürcülere dayanışma ifade edilmektedir.

Metin, Ekim 2024’teki parlamento seçimlerinin hileli olduğu yönündeki parlamentonun görüşünü yinelemekte ve muhalefet partilerinin 2025’teki belediye seçimlerini büyük ölçüde boykot ettiğini, bunun da seçim sürecine yönelik halkın güvensizliğini yansıttığını belirtmektedir. Avrupa Parlamentosu üyeleri ayrıca, tartışmalı parlamento tarafından kabul edilen Gürcistan Seçim Kanunu’ndaki değişiklikler konusunda endişelerini dile getirmektedir.

Karar, demokratik gerileme, seçim sahtekarlığı, insan hakları ihlalleri ve muhaliflere yönelik zulümden sorumlu olduğu değerlendirilen siyasetçilere, yetkililere ve bu durumun gerçekleşmesine yardımcı olanlara karşı, AB çapında koordineli kısıtlayıcı önlemlerin alınmasını talep ediyor — bu önlemler arasında mal varlıklarının dondurulması ve vize yasakları da yer alıyor. Karar, Macaristan’ı, İvanişvili ve Gürcü Rüyası’na yönelik yaptırımlar üzerindeki — karar metninde “abluka” olarak nitelendirilen — kısıtlamaları kaldırmaya çağırıyor.

Belgede, Gürcistanlı yetkililerle yapılacak işbirliğinin, demokratik gerilemeyi, baskıyı ve AB karşıtı dezenformasyonu tersine çevirecek somut adımların atılmasına sıkı bir şekilde bağlı olması gerektiği belirtiliyor. Avrupa Parlamentosu milletvekilleri, siyasi tutukluların serbest bırakılması, sivil toplum ve medyaya yönelik kısıtlayıcı yasaların — yabancı ajan yasası ve yayıncılık kuralları da dahil olmak üzere — yürürlükten kaldırılması ve Yüksek Adalet Konseyi’nin Venedik Komisyonu’nun tavsiyeleri doğrultusunda yeniden yapılandırılması yönündeki çağrılarını yineliyorlar.

Dış politika uyumu ve bölgesel meseleler

Kararda, Gürcistan’ın AB’nin dış politika tutumlarıyla uyumunun 2024’teki %53’ten %40’a düştüğü belirtilmekte ve Tiflis’in Ukrayna’yı destekleyen AB girişimleriyle sistematik bir şekilde uyum sağlamamış olmasından duyulan hayal kırıklığı dile getirilmektedir. Kararda, Gürcistan’ın Rusya, Beyaz Rusya ve İran’a yönelik yaptırımların çoğuyla hâlâ uyum sağlamadığı belirtilmekte ve yetkililere, Gürcistan topraklarının veya Gürcistan’da kayıtlı kuruluşların AB tedbirlerini atlatmak için kullanılmasını önlemeleri çağrısında bulunulmaktadır.

Avrupa Parlamentosu milletvekilleri, Anaklia Derin Deniz Limanı gibi stratejik projelerde Çin devlet şirketlerinin yer alması, İran’ın artan ekonomik etkisi ve metinde “Rusya’nın dezenformasyon amacıyla dini ağları kullanması” olarak tanımlanan durumlar konusunda endişelerini dile getirdiler. Kararda, Rusya’nın Abhazya ve Güney Osetya’yı işgal etmesine yönelik kınama ve Gürcistan’daki AB Gözlem Misyonu’na verilen destek bir kez daha yinelendi.

“Gürcü Rüyası” yetkilileri, daha önce de benzer Avrupa eleştirilerini iç işlerine müdahale olarak reddetmişlerdi. Kararın kendisi herhangi bir yaptırım getirmiyor; AB’nin kısıtlayıcı tedbirlerine ilişkin nihai kararlar Avrupa Konseyi ve üye devletlere aittir.